សម្គាល់ ៖ លក្ខន្តិកៈខាង​ក្រោម​នេះ​ត្រូវ​បាន​សម្រេច​ក្នុង​សមាជ​លើក​ទីមួយ​របស់​គណបក្ស​ សម្ព័ន្ធ​ដើម្បី​ប្រជាធិបតេយ្យ នៅ​ថ្ងៃទី០៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១១

លក្ខន្តិកៈ

បុព្វកថា

- ដោយធ្លាប់រងការឈឺចាប់សព្វបែបយ៉ាង កាលដែលប្រទេសជាតិស្ថិតនៅ​ក្រោម​រណបបរទេស និងជាពិសេស​នៅក្រោម​​របប​ប្រល័យ​​ពូជ​សាសន៍​(១៩៧៥-១៩៧៩)
- ដោយមានបំណងឱ្យការផ្ទេរអំណាចដឹកនាំប្រទេសជាតិ ធ្វើទៅបានរលូន តាម​គន្លងប្រជាធិបតេយ្យ
- ដោយយល់ច្បាស់ថា ប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវឈានដល់របត់កែប្រែមួយយ៉ាងសំខាន់​ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ

 

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមួយក្រុម ដែលមានទស្សនៈ និងការយល់​ឃើញប្រហាក់ប្រហែល​​គ្នា ពុះពោរដោយឆន្ទៈ និងការ​ប្តេជ្ញា​​មោះមុត បានបូជា​កម្លាំង​កាយ ចិត្ត ពិចារណា​​រិះរកវិធី កែប្រែផ្នត់គំនិត​មនុស្ស​ក្នុងសង្គម ដោយមានការពិគ្រោះយោបល់ជាមួយ​​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជា​ច្រើនទៀត​​រហូតដល់​​ព្រម​ព្រៀង​​គ្នា​​បង្កើត “គណបក្សសម្ព័ន្ធ​ដើម្បី​ប្រជាធិបតេយ្យ” នៅថ្ងៃទី ១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៥ ដើម្បី​ចូលរួមកសាង​ប្រទេស​ជាមួយ​ប្រជាពលរដ្ឋ​គ្រប់ស្រទាប់ និងអាច​សម្រេច​វាសនាខ្លួន ដោយខ្លួនឯង។

ការប្រជុំគ្នាជាបន្តបន្ទាប់ បានសម្រេចចេញជាអត្ថបទលក្ខន្តិកៈ ចុះថ្ងៃទី ២៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៦។ សមាជលើកទី១ របស់​គណបក្ស​ដែលបាន​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៅ​ថ្ងៃទី ០៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១១ បាន​ធ្វើវិសោធនកម្ម​លក្ខន្តិកៈឆ្នាំ២០០៦ ហើយបាន​អនុម័ត​​អត្ថបទ​លក្ខន្តិកៈ ដូចតទៅ ៖

ជំពូក ១

បទ​ប្ប​ញ្ញត្តិទូទៅ

មាត្រា១ ៖ គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ មានអក្សរកាត់ “គ.ស.ប” ជាភាសាអង់គ្លេស LEAGUE FOR DEMOCRACY PARTY ជាអក្សរកាត់ “LDP“។
មាត្រា២ ៖ គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ មានរូប “ជួង” ជាសញ្ញាសម្គាល់ និងមានបាវចនា “រួមគិត រួមធ្វើ រួមទទួលខុស​ត្រូវ“។
មាត្រា៣ ៖ គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ ប្រព្រឹត្តទៅក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃ​ព្រះរា​ជា​ណាចក្រកម្ពុជា។
មាត្រា៤ ៖ គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ គឺជាអង្គការនយោបាយ ប្រមូលផ្តុំប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​គ្រប់ស្រទាប់ ដែលគោរពស្រឡាញ់សេរីភាព និងប្រជាធិបតេយ្យ។ បេសកកម្មរបស់គណបក្ស គឺកសាងប្រជាពលរដ្ឋឱ្យយល់ដឹង ចេះកាន់ការ​ប្រទេស​ជាតិតាមគន្លងប្រជាធិបតេយ្យ ហើយកសាងប្រទេសឱ្យបានរុងរឿង​សម្បូរសប្បាយ។
មាត្រា៥ ៖ គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ មានទីស្នាក់ការកណ្តាល តាំងនៅ​ ផ្ទះលេខ ១០៨ B២ ផ្លូវ ៣១៥ សង្កាត់បឹងកក់២ ខណ្ឌ​ទួលគោក រាជធានីភ្នំពេញ។ ក្រៅពីទីស្នាក់ការកណ្តាល គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ មានទីស្នាក់ការផ្សេងទៀត ដែលមានតាំងនៅលើទឹកដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មានឈ្មោះថា “ការិយាល័យរាជធានី-ខេត្ត ក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌ ឃុំ-សង្កាត់”។

ជំពូក ២

បន្ទាត់នយោបាយ

មាត្រា៦ ៖ គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យមានបន្ទាត់​នយោបាយដូចតទៅ ៖
១. កាត់បន្ថយអំណាចរដ្ឋ កសាងប្រទេសឱ្យមានសន្តិភាព ឯករាជ្យ និងបូរណ​ភាព​ទឹកដីពេញលេញ។
២. ប្រកាន់ខ្ជាប់គោលការណ៍ “រួមគិត រួមធ្វើ រួមទទួលខុសត្រូវ“ ដើម្បីស្តារ និងកសាងប្រទេសឱ្យបានសម្បូរសប្បាយ និងមានសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ។
៣. កសាងប្រជាពលរដ្ឋឱ្យមានចំណេះដឹងទូលំទូលាយ។
៤. ធានាតុល្យភាពអំណាច ប្រសិទ្ធភាពនីតិរដ្ឋ និងបែងចែកចំណូលរដ្ឋ​តាម​លំដាប់​អាទិភាពដើម្បីធានាសន្តិសុខ និងការបម្រើសេវាសាធារណៈជូនប្រជាពលរដ្ឋ។
៥. ជួយយុវជន បញ្ញវ័ន្ត ឱ្យមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ មានលក្ខណសម្បត្តិល្អប្រសើរ ដើម្បីរួមចំណែកបម្រើការងារ​កសាងប្រទេស។
៦. រក្សាមិត្តភាព ចំណងទាក់ទងល្អជាមួយប្រទេស និងប្រជាជាតិលើសកលលោក តាមគោលការណ៍ស្មើភាព និងផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក។

ជំពូក ៣

សមាជិកភាព សិទ្ធិ និងករណីយកិច្ចសមាជិក

មាត្រា៧ ៖ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ​ដែល​មាន​អាយុ​យ៉ាង​តិច​១៨​ឆ្នាំ​​អាចចូល​ជាសមាជិករបស់គណបក្សបាន​។

មាត្រា៨ ៖

១. សមាជិកគណបក្សមានសិទ្ធិស្មើគ្នា និងមានករណីយកិច្ចជួយកសាងគណបក្ស គោរពលក្ខន្តិកៈ បទបញ្ជាផ្ទៃក្នុង និងរាល់សេចក្តី​សម្រេច​របស់​គណបក្ស។
២. សកម្មភាពរបស់សមាជិកគណបក្ស គឺសំដៅបម្រើប្រយោជន៍ប្រទេសជាតិ និងប្រយោជន៍មនុស្សទូទៅ។
មាត្រា៩ ៖ សមាជិកភាពអាចបាត់បង់ដោយសារមរណភាព ការលាឈប់ ឬការចូលជា​សមាជិកគណបក្សដទៃ។

ជំពូក ៤

ធនធានគណបក្ស

មាត្រា១០ ៖ ធនធានគណបក្សគឺជាចលនទ្រព្យ និងអចលនទ្រព្យដែលបានចុះបញ្ជីសារពើភណ្ឌ។ បញ្ជីមួយច្បាប់តម្កល់នៅអគ្គលេខាធិការដ្ឋាន និងមួយច្បាប់ទៀតនៅ​ការិយា​ល័យ​ប្រធានគណបក្ស។
១. ធនធានគណបក្សមានប្រភពពីទានរបស់សមាជិក និងពីប្រភពស្រប​ច្បាប់​​ផ្សេងៗ​​ទៀត។
២. របាយការណ៍ស្តីពីចំណូលចំណាយរបស់គណបក្សអាចផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈ។
៣. សមាជិកគ្រប់រូបរបស់គណបក្សមានសិទ្ធិផ្ទៀងផ្ទាត់ ត្រួតពិនិត្យរបាយការណ៍​ខាងលើនេះ លើកលែងតែបញ្ជីសារពើភណ្ឌនៃអចលនទ្រព្យ។

ជំពូក ៥

រចនាសម្ព័ន្ធ​គណបក្ស

មាត្រា១១ ៖ រចនាសម្ព័ន្ធគណបក្សគឺ ៖
១. សមាជគណបក្ស
២. គណៈកម្មាធិការកណ្តាល
៣. គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍៍
៤. ក្រុមប្រឹក្សាមូលដ្ឋាន
៥. ក្រុមប្រឹក្សាវិន័យ

 

សមាជគណបក្ស

មាត្រា១២ ៖ សមាជជាស្ថាប័នដឹកនាំខ្ពស់បំផុតរបស់គណបក្សដែលមានសមាជសាមញ្ញ និងសមាជវិសាមញ្ញ។
១. សមាជសាមញ្ញប្រារឰធ្វើជាធម្មតារៀងរាល់ប្រាំ (៥) ឆ្នាំម្តង។ សមាជសាមញ្ញ​ត្រូវដំណើរការក្រោមអធិបតីភាពរបស់គណៈកម្មការសមាជ។
២. កូរ៉ុមសមាជសាមញ្ញគឺពីរភាគបី (២/៣) នៃចំនួនសមាជិកសមាជ។ កូរ៉ុមនេះ ត្រូវបានកំណត់ ហើយប្រកាសដោយ​គណៈកម្មការ​សមាជ​យ៉ាង​តិច​មួយ (១) ថ្ងៃ មុនធ្វើសមាជ។ រាល់​ការ​សម្រេច​របស់​សមាជ​ត្រូវ​មាន​ការ​គាំទ្រ​​ដោយ​ ​  សម្លេងហាសិប​ភាគរយ​បូក​មួយ​ (៥០%+១) នៃ​សមាជិក​ចូលរួម។
៣. ការកំណត់ពេលវេលា របៀបវារៈការងារ និងការជ្រើសរើសគណៈកម្មការ​សមាជ​សាមញ្ញត្រូវសម្រេចដោយគណៈកម្មាធិការកណ្តាល​ ហើយ​ត្រូវ​ផ្សព្វផ្សាយ​យ៉ាងតិចសែសិប (៤០) ថ្ងៃ មុនពេលសមាជ។
៤. របៀបរបប និងកិច្ចការលម្អិតរបស់សមាជមានចែងក្នុងបទប្ប​ញ្ញត្តិសម្រេច​ដោយ​គណៈកម្មាធិការកណ្តាល។

 

មាត្រា១៣ ៖ សមាសភាពគណៈកម្មការសមាជសាមញ្ញមានប្រាំ (៥) រូប។ ប្រធាន និង​អនុប្រធានគណៈកម្មការនេះគឺជាសមាជិក​គណៈកម្មាធិការ​កណ្តាល​ដែល​​ត្រូវ​ស្នើដោយគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍៍។ សមាជិកបី (៣) រូប​ទៀត នឹងត្រូវ​បានជ្រើស​តាំងក្នុង​សម័យប្រជុំពេញអង្គនៃ​គណៈកម្មាធិការកណ្តាល។
១. គណៈកម្មការសមាជសាមញ្ញមានអំណាចរំសាយអង្គសមាជ មុនចប់កម្មវិធី​ដែល​បានគ្រោងទុកលុះត្រាតែមានការសម្រេចបន្ទាន់​របស់​គណៈកម្មា​ធិការ​អចិន្ត្រៃយ៍៍។
២. គណៈកម្មការសមាជសាមញ្ញត្រូវរំសាយដោយស្វ័យប្រវត្តិ ដប់ប្រាំ (១៥) ​ថ្ងៃក្រោយ​ពេលសមាជ។
មាត្រា១៤ ៖ សមាជិកពេញសិទ្ធិនៃសមាជសាមញ្ញគឺ ៖
១. សមាជិកគណៈកម្មាធិការកណ្តាល។
២. តំណាងក្រុមប្រឹក្សាមូលដ្ឋាន តំណាងសាខា និងទីប្រឹក្សាគណបក្ស។

 

មាត្រា១៥ ៖ សមាជសាមញ្ញ មានភារកិច្ច ៖
១. អនុម័តរបាយការណ៍របស់គណៈកម្មាធិការកណ្តាល របាយការណ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សា​​វិន័យ និងការបញ្ចប់អាណត្តិគណៈកម្មាធិការកណ្តាល គណៈកម្មាធិការកណ្តាលបម្រុង​ អាណត្តិក្រុមប្រឹក្សាវិន័យ និងអាណត្តិប្រធានគណបក្ស។
២. កំណត់យុទ្ធសាស្ត្រ និងគោលនយោបាយគណបក្ស។
៣. ជ្រើសតាំងសមាជិកគណៈកម្មាធិការកណ្តាល គណៈកម្មការ​កណ្តាល​បម្រុង និង​ជ្រើសរើស​ប្រធានគណបក្ស។
៤. ធ្វើវិសោធនកម្មលក្ខន្តិកៈ និងរំលាយគណបក្ស។
មាត្រា១៦ ៖ ភ្ញៀវចូលរួមសមាជត្រូវកំណត់ដោយគណៈកម្មការសមាជ។
មាត្រា១៧ ៖ សមាជវិសាមញ្ញអាចប្រារឰធ្វើតាមមតិស្នើសុំពីរភាគបី (២/៣) របស់គណៈកម្មាធិការកណ្តាល។ កិច្ចការទាំងអស់របស់​សមាជវិសាមញ្ញ​ត្រូវ​សម្រេច​ដោយ​​គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍៍។

គណៈកម្មាធិការកណ្តាល

មាត្រា១៨ ៖ គណៈកម្មាធិការកណ្តាល គឺជាស្ថាប័នដឹកនាំ និងត្រួតពិនិត្យ​រាល់ការងារ​គណ​បក្សដែលត្រូវបានជ្រើសតាំង​សម្រាប់អាណត្តិក្នុង​ចន្លោះ​ពី​សមាជ​សាមញ្ញមួយ រហូត​ដល់សមាជសាមញ្ញមួយទៀត។​ ដំណើរការការងាររបស់គណៈកម្មា​ធិការ​កណ្តាលប្រព្រឹត្តទៅតាម​បទបញ្ជា​ផ្ទៃក្នុង​របស់ខ្លួន។
មាត្រា១៩ ៖ គណៈកម្មាធិការកណ្តាលមានភារកិច្ច ៖
១. ជ្រើសតាំង ឬដកហូតតួនាទីជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ សមាជិកគណៈកម្មាធិការកណ្តាល សមាជិកគណៈ​កម្មាធិការ​​កណ្តាល​បម្រុង ប្រធាន អនុប្រធានក្រុមប្រឹក្សាវិន័យ អនុប្រធាន​គណបក្ស អគ្គលេខាធិការ និងអគ្គលេខាធិការរងមួយ (១) នាក់។
២. អនុវត្ត និងត្រួតពិនិត្យរាល់ការងាររបស់គណបក្សរាប់តាំងពីការងារដែលសមាជ​បាន​អនុម័ត ឬដែលមានចែងក្នុងលក្ខន្តិកៈ ឬបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុង ឬសេចក្តីសម្រេចផ្សេងៗ។
៣. សម្រេច ឬកែប្រែបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុង រចនាសម្ព័ន្ធ និងសេចក្តីសម្រេចផ្សេងៗ។
៤. ពន្យាររយៈកាលកំណត់ធ្វើសមាជ លើកពេលកំណត់ធ្វើសមាជ និងលុបចោលគម្រោង​ធ្វើសមាជ។
៥. ពិនិត្យ សម្រេចកិច្ចការដែលជាសំណើរបស់គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍។
៦. គ្មានសិទ្ធិសម្រេចរំលាយខ្លួនឯងក្រៅអង្គសមាជ។
៧. កូរ៉ុមដើម្បីដំណើរការរាល់សម័យប្រជុំពេញអង្គគឺចំនួនពីរភាគបី (២/៣) នៃសមាជិកគណៈ​កម្មាធិការកណ្តាល។
៨. រាល់ការសម្រេចរបស់គណៈកម្មាធិការកណ្តាល ត្រូវមានការគាំទ្រដោយសំឡេង​ហាសិបភាគរយបូកមួយ (៥០%+១) នៃអ្នកចូលរួម។
មាត្រា២០ ៖ គណៈកម្មាធិការកណ្តាលកោះប្រជុំពេញអង្គ ក្រោមអធិបតីភាពប្រធាន​ គណ​បក្សមិនលើសពីសាមសិប (៣០) ថ្ងៃ ក្រោយសមាជ​ដើម្បី​កំណត់​ចំនួន និងជ្រើស​រើសអគ្គលេខាធិការរងមួយ (១) រូប សមាជិកគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ និងប្រធាន អនុប្រធានក្រុមប្រឹក្សាវិន័យ។
មាត្រា២១ ៖ គណៈកម្មាធិការកណ្តាលកោះប្រជុំពេញអង្គក្រោមអធិបតីភាពរបស់ប្រធានគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍។

 

គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍

មាត្រា២២ ៖ គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ជ្រើសរើសចេញពីសមាជិកគណៈកម្មាធិការ​កណ្តាល។ គណៈកម្មាធិការ​អចិន្ត្រៃយ៍ជាអង្គភាព​ប្រចាំការ​របស់​គណៈកម្មាធិការ​កណ្តាល ដែលដឹកនាំ ត្រួតពិនិត្យ និងចាត់ចែងរាល់កិច្ចការប្រចាំថ្ងៃរបស់គណបក្ស ឬលើកសំណើ​ជូនគណៈ​កម្មាធិការ​កណ្តាលសម្រេច។ ដំណើរការការងាររបស់គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ប្រព្រឹត្តទៅតាមបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួន។
មាត្រា២៣ ៖ គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍៍មានសមាជិកយ៉ាងតិចប្រាំបួន (៩) រូបគឺប្រធាន​គណបក្ស អនុប្រធានគណបក្សពីរ (២) រូប អគ្គលេខាធិការ អគ្គលេខាធិការ​រងមួយ (១) រូប និងត្រូវជ្រើសតាំងបន្ថែមបួន (៤) រូប ឬច្រើនរូបទៀត ចេញពី​សមាជិក​គណៈកម្មាធិការកណ្តាល។ អគ្គលេខាធិការរងម្នាក់ និងសមាជិក​គណៈ​​កម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍បន្ថែមត្រូវជ្រើសតាំងដោយគណៈកម្មាធិការ​កណ្តាលដែល​បេក្ខភាព​អ្នក​ទាំងនោះត្រូវបានស្នើឡើងដោយប្រធានគណបក្ស ក្រោយពីការពិគ្រោះជាមួយអនុប្រធានគណបក្សទាំងពីរ (២) រូប និងអគ្គលេខាធិការ។
មាត្រា២៤ ៖ សមាជិកគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍៍ត្រូវផ្លាស់វេនគ្នាបី (៣) ខែម្តង ទទួល ភារកិច្ចជា​ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការនេះ។
មាត្រា២៥ ៖ គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍មានភារកិច្ច ៖
១. ស្នើបេក្ខជនគណៈកម្មាធិការកណ្តាល និង​គណៈកម្មាធិការ​កណ្តាល​បម្រុង​ដាក់ជូនអង្គសមាជអនុម័ត។
២. សម្រេចបង្កើត ទទួលស្គាល់ ឬលុបចោលការិយាល័យរាជធានី-ខេត្ត ក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌ ឃុំ-សង្កាត់ និងគណៈកម្មការជំនាញ។
៣. បំពេញការងារតាមការសម្រេចរបស់គណៈកម្មាធិការកណ្តាល ពិនិត្យ​កិច្ចការ​ប្រចាំថ្ងៃរបស់អគ្គលេខាធិការ ក្រុមសវនកម្ម ការិយាល័យ​រាជធានី-ខេត្ត ក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌ ឃុំ-សង្កាត់ និងគណៈកម្មការជំនាញ។
៤. រៀបយុទ្ធសាស្ត្រ និងគម្រោងការងារដាក់ជូនគណៈកម្មាធិការកណ្តាល។
៥. កំណត់ជំហរគណបក្ស និងសម្រេចកិច្ចការទូទៅដែលមានលក្ខណៈចាំបាច់បន្ទាន់ ឬបញ្ហាជាករណីមិនប្រក្រតី។
៦. ធ្វើសេចក្តីព្រាងខ្លឹមសារវិសោធនកម្មលក្ខន្តិកៈ សំណើកែប្រែឈ្មោះគណបក្ស សំណើ​រំលាយគណបក្ស និងសំណើកែប្រែរចនាសម្ព័ន្ធ។
៧. រាល់កិច្ចការដូចមានចែងក្នុងចំណុចប្រាំមួយ (៦) ខាងលើត្រូវដាក់ជូន​គណៈ​កម្មា​ធិការ​កណ្តាលពិនិត្យសម្រេច។
៨. សម្រេចការផ្លាស់ទីតាំងស្នាក់ការកណ្តាលគណបក្ស។
៩. ស្នើគណៈកម្មាធិការកណ្តាលឱ្យជ្រើសបន្ថែមសមាជិកគណៈកម្មាធិការ​កណ្តាល​ និង​សមាជិកគណៈកម្មាធិការ​កណ្តាល​បម្រុង ​ជ្រើស​តាំង ឬរំសាយក្រុម សវនកម្ម និងសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាវិន័យ។
១០. ត្រួតពិនិត្យបញ្ជីសារពើភណ្ឌ និងគ្រប់គ្រង ចាត់ចែងលើរាល់ធនធានគណបក្ស។
១១. សម្រេចលើរាល់ករណីសាខាគណបក្ស។
១២. សមាជិកនីមួយៗនៃគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍៍ត្រូវឆ្លើយ​ពន្យល់រាល់សំណួរ​របស់​​សមាជិកគណៈកម្មាធិការកណ្តាល ឬក្រុមសម្ព័ន្ធយុវជន ដែលបានផ្ញើមកតាម​រយៈ​លេខាធិការដ្ឋាន។
១៣. ជាអង្គភាព​ជម្រះក្តីឧទ្ធរណ៍តែមួយ (១) គត់​ បន្ទាប់ពីក្រុមប្រឹក្សាវិន័យ។

 

ក្រុមប្រឹក្សាមូលដ្ឋាន

មាត្រា២៦ ៖ ក្រុមប្រឹក្សាមូលដ្ឋានគឺជាសេនាធិការរបស់គណបក្សដែលធ្វើការងារក្នុង​ភូមិ​សាស្ត្រទឹកដីរបស់ប្រទេស និងក្នុងស្រទាប់ប្រជាពលរដ្ឋ។ ក្រុមប្រឹក្សាមូលដ្ឋានគឺ ៖
១. ការិយាល័យរាជធានី-ខេត្ត ក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌ ឃុំ-សង្កាត់។
២. អង្គការមហាជនដែលស្ម័គ្រគាំទ្រគណបក្ស។
មាត្រា២៧ ៖ ការិយាល័យរាជធានី-ខេត្ត ក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌ ឃុំ-សង្កាត់ មានបី (៣) លំដាប់​ថ្នាក់រដ្ឋបាលគឺ ៖
១. ការិយាល័យរាជធានី-ខេត្ត។
២. ការិយាល័យក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌ។
៣. ការិយាល័យឃុំ-សង្កាត់។

 

មាត្រា២៨ ៖ ការិយាល័យរាជធានី-ខេត្ត ក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌ ឃុំ-សង្កាត់មាន​ទម្រង់​ដូចខាង​ក្រោម ៖
១. រាល់ការិយាល័យរាជធានី-ខេត្ត ក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌ ឃុំ-សង្កាត់ត្រូវបានដឹកនាំ និងចាត់ចែងការងារដោយលេខាធិការមួយ (១) រូប និងលេខាធិការរងមួយ (១) រូប ឬច្រើនរូប អមដោយបុគ្គលិកមួយចំនួនដើម្បីជួយការងារការិយាល័យ។
២. ចំនួនសមាជិក និងចំនួនលេខាធិការរងការិយាល័យរាជធានី-ខេត្ត មានអាណត្តិ​ប្រាំ (៥) ឆ្នាំ ត្រូវកំណត់ដោយគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍៍។
៣. ចំនួនសមាជិក និងចំនួនលេខាធិការរងការិយាល័យក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌ ឃុំ-សង្កាត់​មានអាណត្តិប្រាំ (៥) ឆ្នាំ ត្រូវកំណត់ដោយ​ការិយាល័យ​រាជធានី-ខេត្ត។
៤. ភារកិច្ចការិយាល័យនៃក្រុមប្រឹក្សាមូលដ្ឋាន ត្រូវកំណត់ដោយគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍៍។

 

ក្រុមប្រឹក្សាវិន័យ

មាត្រា២៩ ៖ ក្រុមប្រឹក្សាវិន័យគឺជាអង្គភាព​តុលាការរបស់គណបក្សមានសមាសភាពប្រាំ (៥)​រូប​​ មានអាណត្តិដំណាលគ្នា​នឹងអាណត្តិគណៈ​កម្មាធិការ​កណ្តាល។ ដំណើរ​ការការងារ​របស់ក្រុមប្រឹក្សាវិន័យប្រព្រឹត្តទៅតាមបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួន។
មាត្រា៣០ ៖ ក្រុមប្រឹក្សាវិន័យមានភារកិច្ចទទួល និងចាត់ការលើពាក្យបណ្តឹងធ្វើការ​ចោទ​ប្រកាន់ និងជម្រះក្តី។ រាល់ការ​សម្រេច​ចេញពីក្រុមប្រឹក្សាវិន័យ​ជាការ​សម្រេច​​​បិទផ្លូវឧទ្ធរណ៍ លើកលែងតែការ​សម្រេច​ដកហូតសមាជិកភាព មុខតំណែង តួនាទី ត្រូវដាក់ជូនគណៈកម្មា​ធិការ​អចិន្ត្រៃយ៍ពិនិត្យសម្រេច។

ជំពូក ៦

សាខាគណបក្ស

មាត្រា៣១ ៖ សាខាគណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យគឺជាអង្គភាពនយោបាយ តំណាង​គណបក្សតាំងនៅបរទេស ហើយគោរពតាមស្មារតីនៃ​លក្ខន្តិកៈ​នេះ។ សាខា​គណបក្ស​មានលក្ខណៈ និងដំណើរការការងារតាមស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៅបរទេស។

 

ជំពូក ៧

ប្រធាន អនុប្រធាន អគ្គលេខាធិការ ក្រុមសវនកម្ម

ប្រធាន អនុប្រធាន

មាត្រា៣២ ៖ គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យត្រូវបានដឹកនាំដោយប្រធានមួយ (១) រូប អមដោយអនុប្រធានពីរ (២) រូប។ បេក្ខជន​ឈរ​ឈ្មោះ​ជាប្រធានគណបក្សត្រូវមានការគាំទ្រជាមុនពីសមាជិក​គណៈ​កម្មាធិការ​អចិន្ត្រៃយ៍ យ៉ាងតិចប្រាំ (៥) រូប ឬមានការគាំទ្រជាមុន ពីសមាជិក​គណៈកម្មាធិការកណ្តាលចំនួនហាសិបភាគរយ បូកមួយ (៥០%+១)។
១. អនុប្រធានពីរ (២) រូប ត្រូវបានជ្រើសតាំងដោយគណៈកម្មាធិការកណ្តាល បន្ទាប់​​ពី​ការ​ជ្រើសតាំងប្រធានគណបក្សរួចហើយភ្លាម។ ប្រធានគណបក្ស ជាអ្នកស្នើ​បេក្ខភាព​អនុប្រធាន។
២. ភារកិច្ចដឹកនាំរបស់ប្រធាន – អនុប្រធានគណបក្សមានចែងនៅក្នុងបទ​បញ្ជា​សម្រេច​​​ដោយគណៈកម្មាធិការកណ្តាល។ ប្រធានគណបក្ស​បែងចែកភារកិច្ចជូនអនុប្រធាន​គណបក្ស ដោយមានការយល់ព្រមពីគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍៍។ អនុប្រធានម្នាក់ទទួលខុសត្រូវ​ការងារ​ហិរញ្ញវត្ថុ និងទ្រព្យសម្បត្តិគណបក្ស។
៣. អាណត្តិប្រធាន និងអនុប្រធានគណបក្សមានរយៈពេលពីសមាជសាមញ្ញមួយ ទៅសមាជសាមញ្ញមួយទៀត ​លើកលែងមានបញ្ហា​មិន​ប្រក្រតី។
៤. គ្មានជនណាម្នាក់ត្រូវបានជ្រើសតាំងជាលើកទីបីឱ្យធ្វើជាប្រធានគណបក្សលើក​លែងតែបេក្ខភាពជននោះមានការគាំទ្រ​ជាមុនពីគណៈ​កម្មាធិការ​​អចិន្ត្រៃយ៍៍។

មាត្រា៣៣ ៖ប្រធានស្តីទីគណបក្សអាចត្រូវជ្រើសតាំងដោយគណៈ​កម្មាធិការ​កណ្តាលមិន​លើសពីដប់ប្រាំ (១៥) ថ្ងៃ ក្រោយមរណភាពប្រធានគណបក្ស ឬករណី​ដែលជាសំណើរបស់គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍។ ករណីដូចនេះ អនុប្រធាន​មួយ (១) រូប ត្រូវបានគណៈកម្មាធិការកណ្តាលតែងតាំងជាប្រធាន​ស្តីទី​គណបក្ស​នាសម័យប្រជុំពេញអង្គ។

 

អគ្គលេខាធិការ

មាត្រា៣៤ ៖ អគ្គលេខាធិការ គឺជាតំណាងគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ បំពេញកិច្ចការដែល​ជា​ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់គណបក្ស។
១. អគ្គលេខាធិការ ត្រូវបានជ្រើសតាំងដោយគណៈកម្មាធិការកណ្តាល បន្ទាប់ពីការ​ជ្រើសតាំងប្រធានគណបក្សរួចហើយភ្លាម។ ប្រធាន​គណបក្សជាអ្នកស្នើបេក្ខ​ភាព​​អគ្គលេខាធិការ។
២. ភារកិច្ចរបស់អគ្គលេខាធិការត្រូវកំណត់ដោយគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍។
៣. អាណត្តិអគ្គលេខាធិការមានរយៈពេលពីសមាជសាមញ្ញមួយទៅសមាជ​សាមញ្ញ​​មួយទៀត លើកលែងតែកើតមានករណី​មិនប្រក្រតី​ដែល​ត្រូវយោង​តាម​សេចក្តី​​សម្រេចរបស់គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍៍។
៤. អគ្គលេខាធិការជ្រើសរើសសមាសភាពអគ្គលេខាធិការរង ហើយដាក់ជូនគណៈ​​កម្មា​ធិកាអចិន្ត្រៃយ៍​សម្រេច។ អគ្គលេខាធិការ​រងម្នាក់​ជា​សមាជិកនៃ​គណៈ​កម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍។ អគ្គលេខាធិការបែងចែកភារកិច្ចជូនអគ្គលេខាធិការរងដោយ​មានការយល់ព្រម​ពី​គណៈ​កម្មា​ធិការ​អចិន្ត្រៃយ៍៍។

 

ក្រុមសវនកម្ម

មាត្រា៣៥ ៖ យោងមាត្រា២៥.៩ ក្រុមសវនកម្មមានសមាសភាពបី (៣) រូប គឺនាយកសវន​កម្ម​មួយ (១) រូប និងសមាជិកពីរ (២) រូប មានការិយាល័យ​តាំងនៅទីស្នាក់ការកណ្តាល​គណបក្ស។ អង្គភាពសវនកម្មអាចមានបុគ្គលិកសម្រាប់បម្រើការងារ​ក្នុងការិយាល័យ។
មាត្រា៣៦ ៖ ក្រុមសវនកម្មត្រួតពិនិត្យចំណូលចំណាយ និងបញ្ជីសារពើភណ្ឌ ជាធម្មតាមួយ​ឆ្នាំម្តង។ ចំណាត់ការត្រួតពិនិត្យខុសពីធម្មតា អាចធ្វើបានតាម​ករណីដែលជា​សំណើ​របស់​គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍៍។
មាត្រា៣៧ ៖ របាយការណ៍សវនកម្មអាចផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈ។
មាត្រា៣៨ ៖ ក្រុមសវនកម្មអាចទទួលពាក្យបណ្តឹង ហើយដាក់ជូនគណៈកម្មាធិការ​អចិន្ត្រៃយ៍​សម្រេច។
មាត្រា៣៩ ៖ ក្រុមសវនកម្មអាចស្នើគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍សម្រេចចាត់ការលើរាល់ករណី​ចំណូលចំណាយ។
មាត្រា៤០ ៖ អាណត្តិការងារក្រុមសវនកម្មមានរយៈពេលពីសមាជមួយទៅសមាជមួយទៀត លើកលែងមានករណីមិនប្រក្រតីដោយ​យោងតាមសេចក្តី​សម្រេចរបស់​គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍៍។

 

ជំពូក ៨

អវសានប្ប​ញ្ញត្តិ

មាត្រា៤១ ៖ យោងមាត្រា១៥.៤ ក្នុងករណីដែលអង្គសមាជអនុម័តរំលាយគណបក្សជាស្ថាពរ​ហើយនោះ អង្គសមាជដដែលនេះត្រូវ​សម្រេច​ភ្លាម​ជម្រះ​បញ្ជីទ្រព្យ​សម្បត្តិ​គណបក្ស។
មាត្រា៤២ ៖ លក្ខន្តិកៈនេះមានសុពលភាពគតិយុត្តិភ្លាម បន្ទាប់ពីអង្គសមាជលើកទីមួយ(១) ​បាន​អនុម័ត។

 រាជធានីភ្នំពេញ ថ្ងៃទី ០៦ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០១១

                                                                                                                                                                ប្រធាន

ខឹម វាសនា